Lezing

‘Een Amerikaans element’, De Amsterdamse portrettiste Thérèse Schwartze en het land van de onbegrensde mogelijkheden

“Door haar vader was er in haar karakter een Amerikaans element: zij deed alles op grote schaal en had een zekere durf, die Hollanders over het algemeen niet hebben. Ik wees haar in de laatste jaren in Laren eens met spijt een mooie oude boerderij aan, die afgebroken zou worden. ‘Koop haar dan’, zei ze doodleuk, ‘dan kan je haar laten staan’”. Deze karakterisering van Schwartze is een observatie uit de eerste hand van een tijdgenote: de schilderes Wally Moes (1856-1918).

De persoonlijkheid en carrière van de Amsterdamse schilderes Thérèse Schwartze (1851-1918) werden gevormd door een migrantenachtergrond en de bijbehorende pioniersgeest.

Schwartze was tijdens haar leven een gevierd portrettiste die een grote technische vaardigheid koppelde aan een buitengewoon zakelijk inzicht. Zij wist de negentiende-eeuwse vaderlandse beau monde en het koningshuis met on-Nederlandse allure in beeld te brengen en verdiende daar miljoenen mee. Ook internationaal vestigde zij haar reputatie met talloze tentoonstellingen en opdrachten in heel Europa en de Verenigde Staten. Dit maakte haar tot een succesvol kunstenares en een voorbeeld voor een generatie vrouwelijke schilders na haar, met name voor de Amsterdamse Joffers, onder wie haar nichtje Lizzy Ansingh.

De schijnbaar moeiteloze virtuositeit van de geflatteerde , elegante portretten leidde in het sobere Nederland tot flink wat kritiek. Ook haar actieve rol in het publieke, bestuurlijke en culturele leven en de hoge prijzen die zij kon bedingen lokten reacties uit. Niettemin wist zij haar status van veelgevraagd portrettiste van de Nederlandse elite tot aan haar dood in 1918 te bestendigen.


Drs. Cora Hollema (1948), socioloog, tentoonstellingsmaker en publicist, was werkzaam o.a. bij het Frans Halsmuseum, Museon, Universteitsmuseum Agnietenkapel en Slot Zeist. In Zeist organiseerde zij in 1989 een tentoonstelling van werk van Schwartze.

In 1998 publiceerde zij de monografie Thérèse Schwartze, een vorstelijk portrettiste’ (uitverkocht) en 2010 verscheen de 2e druk Thérèse Schwartze (1851-1918), haar klant was koning’ (Zutphen, 2010, nog verkrijgbaar).

In 2015 publiceerde zij de eerste Engelstalige monografie over Schwartze ‘Thérèse Schwartze, Painting for a Living’  (Amsterdam, 2015, www.thereseschwartze.com ). De Amerikaanse ‘roots’ van Thérèse Schwartze vormden de aanleiding hiervoor. Hollema houdt de ‘migrantenachtergrond van Schwartze voor een groot deel verantwoordelijk voor haar internationale success.

 Dit boek krijgt inmiddels internationaal aandacht en is aangekocht door o.a. de bibliotheken van het Metropolitan Museum en de Frick Collection in New York, de Universiteit van Heidelberg, het Zentral Institut für Kunstgeschichte in München en Fondation Custodia in Parijs. Het is zeer gunstig besproken in de Huffington Post (april 2016) en Cora Hollema publiceerde een artikel over Schwartze in o.a. het Amerikaanse blad The Fine Art Connoisseur (jan/feb issue 2016)

Wanneer:

Gegeven door: Cora Hollema
Datum: 4 november
Aanvang: 12:00 uur
Toegang: € 10 per persoon
Aantal plaatsen: 30
Adres: Westzijde 170 A De Bieb
Plaats: Zaandam

Reserveer plaatsen




1
2
3
Meer